Birinci basamak sağlık hizmeti çalışanları sigara ve kanser riski konusunda ne biliyor ve - Mevsim, Vildan; Dontlu, Çitim; Yeniçeri, Neşe; Özçakar, Nilgün; Güldal, Dilek (Journal of Dependence, 2005)
Amaç: Sigara içiciliği, dünyanın ve Türkiye’nin önlenebilir en önemli sağlık sorunudur. Bu çalışmada birinci basamak sağlık hizmeti çalışanlarının sigaranın etkileri ve kanser riski konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını saptamak amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma kesitsel analitik bir araştırma olarak planlanmıştır. Geliştirilen 82 soruluk soru formu, İzmir/ Buca Sağlık Grup Başkanlığı bölgesindeki 16 birinci basamak sağlık kurumundaki 142 sağlık personeline uygulanmıştır. Bilgi, tutum ve davranışlarını ölçmek amacıyla, her üç değişken için ölçek geliştirilmiş ve uygun bir puanlama yapılmıştır. Veriler SPSS 11.0’da değerlendirilmiştir. İstatistiksel analiz olarak tanımlayıcı analiz, Khi-kare, independent t testi ve pearson korelasyon kullanılmıştır Bulgular: Araştırmada incelenen 142 kişinin %31 hekim,%23.2 hemşire, %35.2 ebe ve %10.6 sağlık memurudur. Sağlık personelinin %36.6 sigara içmekte, %12 ise sigarayı bırakmıştır. Bilgi, tutum ve davranış puan ortalamaları sırasıyla 20.65 ± 4.81; 6.26 ± 3.51 ve 9.73 ± 2.54 olarak saptanmıştır. Birinci basamak sağlık hizmeti çalışanlarının tutum düzeyi ile davranış düzeyi arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki (r=0.334, p=0.015) olduğu saptanmıştır. Ancak bilgi puanı ile tutum ve davranış puanı arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Sağlık personeli sigara konusundaki bilgi ve inanışları sigaranın zararlarını önlemeye yönelik olmakla beraber, hem kendilerine hem de etraflarına karşı olması gereken sigara içmeme davranışı sergileyememektedirler. Toplum için sigara mücadelesinde örnek olması gereken sağlık personelinin sigara içiyor olması, sigara mücadelesini daha da zorlaştırmaktadır. Sağlık personelinin sigaraya karşı duyarlılığını artıracak çalışmalar sigara mücadelesinde öncelikli olmalıdır.