Bir üniversite hastanesinde alkol/madde kullanım sorunu nedeniyle tedavi görmüş sağlık çalışanlarının kayıtlarının gözden geçirilmesi - Demirbaş, Hatice; Özgür İlhan, İnci and B. Doğan, Yıldırım (Journal of Dependence, 2008)
Amaç: Bu çalışmada alkol ya da madde kullanımı nedeniyle ayaktan başvuran veya yatarak tedavi gören sağlık çalışanlarının başvuru yolları, bazı demografik ve madde kullanımı ile ilgili özelliklerin araştırılması planlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Kliniği’ne Ekim 1994 ile Mart 2007 yılları arasında alkol ya da madde kullanımı nedeniyle başvuran ve % 87’sini yatan (s=67), % 10’unu (s=10) ayaktan hastanın oluşturduğu toplam 77 sağlık çalışanı alınmıştır. Hasta dosyalarında yer alan kayıtlar incelenerek demografik veriler, kullanılan maddeler ve başvuru biçimleri belirlenerek bunlarla ilgili sayı ve yüzdeler hesaplanmış ve cinsiyetlere ve hizmet verilen bölümlere göre al-kol/madde kullanımı ki kare testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Bulgular: Belirtilen süreler içerisinde yatarak tedavi gören 1004 hastanın %6.7’sini sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Hastaların % 20.8’i kadın (s=16) ve %79.2’si erkek (s=61)’ tir ve %63.6’sı alkol, %26.0’sı alkol dışı madde ve %10.4’ü alkolle birlikte madde kullanımı nedeniyle başvurmuştur. Tek başına doktorların %47.2’sinin alkol, %33.3’ünün alkol dışı madde, %19.4’ünün ise alkolle birlikte madde kullandığı saptanmıştır. Cerrahi bölümlerde çalışıyor olmak alkol dışı madde kullanımı riskini artırmaktadır. Birinci, ikinci basamakta ve üniversite hastanelerinde çalışanların, buralarda çalışmayanlara göre hem alkol hem de alkol dışı madde kullanımı için risk oluşturduğu belirlenmiştir (x2=7.862, sd=2, p<0.05). Sağlık çalışanlarının tedavi için başvurularını en fazla kendi istekleriyle olan başvurular oluşturmaktadır. Sonuç: Sağlık çalışanlarında kullanımına en sık rastlanan madde türleri alkol, opiyatlar ve benzodiyazepinlerdir. Bu açıdan sağlık çalışanlarında hem koruyuculuk hem tedavi aşamaları düşünüldüğünde özellikle madde kullanım sorununun sıklığını azaltmada alınabilecek somut önlemler öncelikli görünmektedir.