Alkol kullanma isteğinin (craving) mekanizması - Türkcan, Ahmet (Journal of Dependence, 2002)
Bu yazıda, araştırmacıların son yıllarda geliştirmiş oldukları ve "alkol kullanma isteği" (AKÎ)’nin klinik görünümü ve altında yatan mekanizmayı açıklamaya . yönelik çeşitli AKİ modelleri gözden geçirilmektedir. Son 10 yılda, AKİ’yi açıklamada çok sayıda teorik model kullanılmıştır. Bu mekanizmaların daha iyi anlaşılması, alkol bağımlılığı tedavisinde kullanılan davranışçı ve farmakolojik yaklaşımların niteliğini yükseltebilir. Fenome- nolojik yaklaşıma göre AKİ, alkol bağımlılığının bir görünümüdür. AKİ’yi açıklayan geleneksel model ise, öncelikle klasik ve edimsel koşullanma kavramına dayanmaktadır. Bununla birlikte, son yıllarda, araştırmacılar AKİ’ nin kavramsallaştırılmasında bilişsel yaklaşımları da kullanmaktadırlar. Nörobiyolojik ve beyin görüntüleme çalışmaları, AKİ’de etkili olan çok sayıda nörotransmitter ve beyin bölgelerini göstermiştir. Bu veriler bir nöroanatomik modelin geliştirilmesini sağlamıştır. AKİ’yi açıklayan nöroadaptif model, süreğen bir biçimde alkole maruz kalmanın beyin hücre işlevlerinde değişikliklere yolaçtığını ileri sürmektedir. Bu yazının son bölümünde, AKİ’nin ölçülmesinde halen kullanılan ve yeni yaklaşımlar da gözden geçirilmiştir.