Bağlanma ve bağımlılık: kuramsal çerçeve ve derleme çalışması - Sümer, Nebi; Oruçlular, Yasemin; Çapar, Tuğba (Journal of Dependence, 2015)
Bu derlemenin amacı, özellikle yakın ilişki dinamikleri ve duygu düzenleme alanlarında son yıllarda çerçeve kuram olarak en çok yararlanılan bağlanma kuramı bakış açısıyla bağımlılığı ele almaktır. Önce, bağlanma kuramına göre bağımlılık dinamiklerinin nasıl açıklanabileceği tartışılmış, sonra bağlanma örüntüleri ve bağımlılık davranışları arasındaki ilişkiyi inceleyen 22 görgül çalışma derlenerek kapsamlı bir tablo içerisinde özetlenmiştir. Kuramsal bakımdan bağlanma ve bağımlılık arasındaki ilişkide en temel düzenleyici etmen işlevsel olmayan duygu düzenleme stratejileridir. Güvenli bağlanma yakınlık ve yetkinlik temelinde etkin duygu düzenleme stratejileri kullanımı nedeniyle bağımlılığa karşı koruyucu bir rol oynarken, güvensiz bağlanma duygu ya da kaçınma odaklı duygu düzenleme stratejileri kullanımı nedeniyle bağımlılık için yatkınlık oluşturmaktadır. Gözden geçirilen görgül araştırmalar, bağlanma bozukluğu ve bununla ilintili duygu düzenleme sorunu olarak tanımlanan bağımlılık davranışları bakımından güvensiz bağlanmanın risk faktörü olduğuna işaret etmektedir. Bağlanma kaygısı ve kaçınma boyutlarının dayandığı aşırılaştırma ve savunucu duygu düzenleme stratejileri farklı nedenlerle bağımlılığı pekiştirmektedir. Bağlanma kuramı temelinde önerilen model ve derlenen bulguların, bağımlılığı anlama ve çözüm bulma konusunda araştırmacılara ve uygulayıcılara yeni bir bakış açısı sunarak faydalı olacağı öngörülmüştür.
Keywords: Kaygılı ve kaçınan bağlanma; bağımlılık; duygu düzenleme stratejileri