Alkol bağımlılığında nüks nedenleri: kesitsel bir çalışma - Kalyoncu, Ayhan; Mırsal, Hasan; Pektaş, Özkan; Yazıcı, Ali Hilmi; Mırsal, Nursel; Beyazyürek, Mansur (Journal of Dependence, 2001)
Amaç: Bağımlının "ayık" tutulabilmesi nüks nedenlerinin saptanması ile yakından ilişkili olmalıdır. "Olumsuz emosyonel du- mmlar, sosyal baskı, kişiler arası ilişlerde yaşanan çatışmalar" alkol bağımlılığında sık rastlanan nüks nedenleridir. Bu çalışmanın amacı; alkol bağımlılığında "yüksek risk" kabul edilen durumları temel alarak nüks nedenlerini araştınnaktır.Yöntem: Çalışmaya Eylül 1998-Mart 1999 tarihleri arasında kliniğimizde "nüks" nedeniyle tedavi gören 24 hasta alınmıştır. Hastalann çalışmaya alınma kriterleri arasında daha önceden yapılandırılmış bir tedavi programına katılmış olma koşulu vardır. Hastalar; sosyodemografik, alkol kullanım, klinik özellikler ve yüksek riskli durumları içeren yarı yapılandınlmış klinik görüşme formu, Hamilton Depresyon Skalası ve SCL 90 R ile değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS paket programında işlemden geçirilerek sonuçlar yorumlanmıştır. Bulgular:Çalışmaya; 4 (16.7) kadın ve 20 (83.3) erkek hasta alınmıştır. Hastalann yaş ortalaması 39.8 (ss=5.8)’dir. Son klinik tedavi sonrası remisyon süresi 5.7 (ss=3.6) ay, alkol içmeye başladıktan sonra tekrar klinik tedaviye başvurma süresi 31.4 (ss=59.7) gün olarak bulunmuştur. Nüks nedenleri oranları; olumsuz duygu, düşünce, tutum ve davranışlar %33.3 (n=8), tedavi alma ile ilgili somnlar %20.8 (n=5), sosyal baskılar %16.7 (n=4), kişiler arası ilişkilerde yaşanan çatışmalar %16.7 (n=4), dürtü, özlem, istek ve alkol içmeyi kontrol etmek isteme %12.5 (n=3) olarak bulunmuştur.Sonuç: Bu çalışmada; alkol bağımlılığında ilk altı ay içinde nüks nedenleri içinde "olumsuz duygu, düşünce, tutum ve dav- ranışlann" önemli bir yer kapladığı görülmüştür. Diğer taraftan benzeri çalışmalardan farklı olarak nüks sürecinde "ayaktan tedavi alma ile ilgili sorunların" da küçümsenemeyecek bir orana sahip olduğu bulunmuştur.
Keywords: Alkol bağımlılığı; ayıklık; nüks